Barbaros Devecioğlu
Slavoj Zizek’in “Önce trajedi sonra komedi ya da 2008 finansal krizi” ismiyle yayınlanan kitabının “Bu ideolojidir salak” isimli bölümü, kurtarma planı (bundan kasıt başta ABD olmak üzere bütün gelişmiş dünyada kriz nedeniyle yürürlüğe sokulan acil kurtarma planları) şantajına karşı serinkanlı davranıp alabildiğince politize olmanın gereğinden söz ederek başlıyor. Ardından mevcut krizin oluşmasının sebebinin aslında sistemin doğasında yatmadığını, asıl nedeni ikincil etmenler veya kaza (eksik düzenlemeler, açgözlülük, kokuşmuş büyük finansal kurumlar gibi) gibi gerekçelere bağlayanlara atıf yapıyor. Sorman’ın (bu bölüm şaşırtıcı derecede ilginç) yeşillere ilişkin “Çevreciliğin bir yanının bir çeyreği marksizmden önceki doğaya tapınmanın pagan ütopyasından oluşur bu yüzden pagan ve doğacı geleneği içindeki Almanya’da çok önceliğe sahiptir” şeklindeki görüşlerini aktarıyor. Küçük ve sadece doksan sayfalık bir kitap olmasına karşın, biz untermenşlerin; daha henüz kitabın ilk çeyreğinde, kriz süresince ve daha önemlisi sonrasında ideolojik bombardımana ve bu yetmez ise nasıl şiddet ve baskıya maruz kalacağımıza dair yeterli ipuçlarını veriyor. Kapitalizmin vazgeçilemeyen mevcudiyeti ve yine bir vazgeçilemez olan meşhur “Hayat tarzı ve onu korumak” gayesiyle başımıza örülecek yeni çorapların işaretini görüldüğü gibi Sorman’dan alıyoruz. Kriz vesilesiyle sistem, eskimiş aparatlarını yenileyecek, yeni coğrafi düzenlemelere gidilecek, bu coğrafi düzenlemeler sistemin enerji su ve diğer kaynak ihtiyaçlarına göre belirlenip yine tahminen “onlardan daha çok var” denilip sayısız insan enterne edilecek. Öte yandan güvenlik adeta bir milli mesele olacak ve “bu sayede yine fırsat bu fırsattır” denip ne kadar sistem arızası varsa yine derdest edilecek. Tabii bu bir untermenş olarak bu resim aşırı karamsar ve gerçek olamayacak kadar farazi addedilebilir ancak demokrasinin beşiği sayılan topraklarda işkence kampları oluşturulması, yalan dolanla ülkelerin işgal edilmesi gibi farazi vaziyetleri on küsür yıl önce herhangi biri telaffuz etseydi tahminen hayat boyu deli gömleğinden kurtulamazdı. Kriz ile birlikte son direnç noktalarını da kaybeden mevcut liberal ideoloji, aynen yine kriz yüzünden restore edilmek zorunda kalan devasa finans kurumları gibi bir nevi yenilenmek zorunda. Ancak bu yenilenme; bir çeşit parazit olarak büyüyen, üstelik bir türlü öldürülemeyen bir Alien benzeri bir duruma dönüşme ihtimalini her geçen gün daha da kuvvetlendiriyor. Karanlık bir akibet olarak yakın gelecekte bizi “Bu bir sistem restorasyonudur, bu gerekli yoksa ilerleyemeyiz” diye konuşacak bir alay, çok bilen bekliyor olacak. Bir sonraki on yılın moda lafı eğer yaratıcı yok etme olursa yahutta bu laf (ya da bu lafın daha kibarcası) yakın zamanlarda olur olmaz sarfedilmeye başlanırsa arıza yakın demektir. Ancak kanımızca o zaman bizim de söyleyecek iki çift lafımız olacak elbet. İlgilenenler için, Zizek’in “Önce trajedi sonra komedi ya da 2008 finansal krizi” adını taşıyan kitabı Encore yayınlarından çıktı.
|
